Κυριακος Μεζόπουλος – Πτώση πετρελαίου: Πώς μπορούμε να κερδίσουμε σαν επενδυτές

10 Φεβρουαρίου 2015

W220-mezopoulosΣτο τρίτο μέρος της σειράς άρθρων σχετικά με την πτώση των τιμών του πετρελαίου θα δούμε ποια μαθήματα αποκομίσαμε σαν επενδυτές και πώς μπορούμε να επωφεληθούμε από τη μεταβλητότητα των τιμών. Θα συνεχίσουμε τη σειρά άρθρων σχετικά με την πτώση των τιμών του πετρελαίου. Στο προηγούμενο άρθρο είδαμε με λεπτομέρεια το θέμα των τιμών ισοσκέλισης κόστους παραγωγής (production breakeven cost), τα 3 πιθανά σενάρια για το μέλλον των τιμών, και τέλος τις συνέπειες για την Ελλάδα.

Στο σημερινό άρθρο θα περάσουμε στο ζουμί της υπόθεσης, δηλαδή ποια συμπεράσματα βγήκαν τους τελευταίους μήνες και πως μπορούμε να επωφεληθούμε από την σημερινή κατάσταση των χαμηλών τιμών πετρελαίου.

Ας ξεκινήσουμε από κάποια ασφαλή συμεράσματα που έβγαλε ένας μέσος επενδυτής κοιτάζοντας την πορεία των τιμών του πετρελαίου με ψύχραιμη ματιά. Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι όλες οι αγορές εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, μπορούν να εξετασθούν με ανάλυση της ισορροπίας προσφοράς-ζήτησης. Αν ο επενδυτής μείνει μακριά από θεωρίες συνωμοσίας και εξετάσει τα σωστά δεδομένα εις βάθος θα βρει τις απαντήσεις που ψάχνει. Για παράδειγμα, τα δεδομένα για την παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση πετρελαίου είναι διαθέσιμα για οποιονδήποτε στον ιστότοπο της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (Ιnternational Εnergy Αgency). H IEA κάνει πολύ καλή δουλειά στην ανάλυση δεδομένων και δεν διστάζει να διορθώσει ακόμα και τα ίδια της τα δεδομένα όταν βγαίνουν καινούρια στοιχεία στην επιφάνεια. Επίσης, για την αμερικάνικη αγορά υπάρχει η Διοίκηση Ενεργειακών Δεδομένων (Energy Information Administration), που δημοσιεύει δωρεάν εβδομαδιαίως τα δεδομένα για παραγωγή, αποθήκευση, και κατανάλωση ενέργειας στις ΗΠΑ. Κατά καιρούς μάλιστα δημοσιεύονται και στοιχεία για άλλες χώρες σε μορφή country analysis, με λεπτομερείς χάρτες και διαγράμματα. Όσοι επενδυτές μπήκαν στον κόπο να διαβάσουν όλες αυτές τις πληροφορίες θα έβλεπαν από τις αρχές του 2014 ότι η παραγωγή πετρελαίου υπερέβαινε την κατανάλωση, με συνέπεια την σταδιακή αύξηση των εμπορικών αποθεμάτων, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε πίεση τιμών προς τα κάτω.

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι στις αγορές τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Πρέπει πάντα να περιμένουμε και να προετοιμαζόμαστε για το “ανήκουστο”, το οποίο όμως αν διαβάσουμε λίγη ιστορία δεν είναι και τόσο ανήκουστο. Αυτό που είναι γνωστό τοις πάσι συνήθως είτε δεν είναι χρήσιμο είτε είναι λάθος. Πολλοί αναλυτές συμφωνούσαν στο ότι ποτέ το πετρέλαιο δεν θα πέσει κάτω από τα 100 $/βαρ και αυτό μας δείχνει πόσο έξω μπορεί να πέσουν οι “ειδικοί”. Όσοι κάνουν προβλέψεις τιμών πολλές φορές δεν έχουν ούτε τη φαντασία ούτε την ικανότητα να δουν την πιθανότητα και τις συνέπειες μεγάλων κινήσεων, π.χ. στα $110 $/βαρ προέβλεπαν μέγιστη παλινδρόμηση τιμών +/-20 $/βαρ. Επιπλέον, δεν έβλεπαν και τους λόγους για τους οποίους μπορεί να έρθει μια πτώση, ωσάν η κατανάλωση θα αυξάνεται για πάντα, η Κίνα θα αναπτύσεται επ΄ άπειρον με 10% και η τεχνολογία δεν θα προχωρήσει για να μειώσει τα κόστη παραγωγής. Το αποτέλεσμα είναι κάποια από τα mega projects των oil majors να φτάσουν να έχουν breakeven cost πάνω από τα 100 $/βαρ, ίσως αναμένοντας οι τιμές να πάνε στα 200 $/βαρ, το οποίο είναι εξωφρενικό αν κάποιος δει την ιστορία των τιμών του πετρελαίου. Οι χρεοκοπίες και οι συγχωνεύσεις θα είναι η νέμεσις των CFO που ενέκριναν τέτοια πρότζεκτ, και θα είναι για μας τους επενδυτές ένα σημάδι του πάτου της αγοράς.

Το τρίτο συμπέρασμα, συνέχεια του δεύτερου, είναι ότι η αγορά είναι δυναμική. Ας με συγχωρέσουν οι αναγνώστες που επιμένω σε αυτό και γίνομαι κουραστικός αλλά θα το επαναλαμβάνω όσο μπορώ. Οι συμμετέχοντες στις αγορές προσαρμόζουν συνεχώς την συμπεριφορά τους στις μεταβολές των τιμών. Οι καταναλωτές μειώνουν την οδήγηση τους όταν οι τιμές γίνονται δυσβάσταχτες (και τούμπαλιν). Οι βιομηχανίες αλλάζουν καύσιμο, όποτε μπορούν, ανάλογα με το πιο είναι πιο φθηνό. Οι traders πουλάνε ένα εμπόρευμα όταν η σχετική του αξία ανεβαίνει αδικαιολόγητα. Η Σαουδική Αραβία αφήνει τις τιμές να πέσουν όταν βλέπει ότι το προϊόν της χάνει μερίδιο αγοράς λόγω μείωσης κατανάλωσης και αντικατάστασης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Όλοι οι παίκτες, σε όλα τα επίπεδα από τον απλό καταναλωτή μέχρι τον υπουργό Πετρελαίου της ΣΑ, προσαρμόζουν την συμπεριφορά τους στα κελεύσματα των τιμών. Τα πάντα ρει (και) στις αγορές και πρέπει να έχουμε τα μάτια μας ανοικτά.

Το τέταρτο συμπέρασμα είναι ότι η αγορά είναι παράλογη βραχυπρόθεσμα και δεν συμπεριφέρεται όπως αναμένουμε. Οι συμμετέχοντες στις αγορές είναι άνθρωποι με συναισθήματα και (ζωώδη) ένστικτα, όπως όλοι μας, απλά έχουν λίγο καλύτερα μοντέλα στο Excel. Μπροστά στον πανικό της πτώσης της τιμής του πετρελαίου, πώλησαν και αξίες που βάσει λογικής επωφελούνται από χαμηλότερες τιμές, π.χ. αναδυόμενες οικονομίες που είναι απόλυτοι εισαγωγείς (net importers), ναυτιλιακές, και ομόλογα εταιρειών που έχουν μικρό ρίσκο χρεωκοπίας. Επιπλέον, πολλά funds δεν εκτίμησαν σωστά την κατάσταση και συνέχισαν να αγοράζουν πετρέλαιο για τους πελάτες τους με την αιτιολογία ότι είναι “φθηνό” στα 80 $/βαρ, και στα 70 $/βαρ, ακόμα και στα 60 $/βαρ, με μεγάλες ζημίες φυσικά. Όταν γίνονται τόσο μεγάλες κινήσεις τιμών στις αγορές πρέπει να σκεπτόμαστε απλά, και γιατί όχι και να απέχουμε μέχρι να πέσει η σκόνη. Βέβαια όλα αυτά τα λέω χωρίς να έχω την απαίτηση οι αναγνώστες να δουν τάσεις τις οποίες δεν είδαν ούτε έμπειροι αναλυτές τραπεζών ούτε καλοπληρωμένοι executives ενεργειακών εταιρειών. Ούτε έχω πρόθεση να πουλήσω εξυπνάδα δρυός πεσούσης. Ωστόσο αν σε κάθε κρίση κάνουμε έναν απολογισμό, τότε μακροπρόθεσμα σαν επενδυτές γινόμαστε καλύτεροι και αποφεύγουμε τα λάθη του παρελθόντος. Ο έξυπνος επενδυτής μαθαίνει από τα λάθη του, ο σοφός επενδυτής από τα λάθη των άλλων. Η αγορά κάνει κύκλους και τέτοιες κινήσεις θα τις δούμε πολλές φορές ακόμα.

Ωραία όλα αυτά θα πουν οι αναγνώστες. Μάθαμε τα μαθήματα μας, πες μας τώρα πως θα βγάλουμε λεφτά. Σε αυτό το σημείο θέλω να κάνω μια παύση και να υπενθυμίσω κάτι. Αν κάποιος νομίζει ότι τα λεφτά στις αγορές βγαίνουν άκοπα, χωρίς ανάλυση και μελέτη, απλώς με μια πληροφορία, κάνει μεγάλο λάθος και θα πρέπει να σταματήσει εδώ την ανάγνωση. Θεωρώ ότι οι αναγνώστες του capital.gr είναι αρκετά ώριμοι ώστε να καταλάβουν ότι αυτά που γράφω εδώ είναι τροφή για σκέψη και προβληματισμό, όχι ευκαιρίες για εύκολο πλουτισμό. Επίσης, ας έχουμε υπόψην μας ότι διανύουμε ήδη τον 5ον μήνα πτώσης τιμών, άρα πολλά από αυτά που θα αναφέρω εδώ έχουν ήδη ενσωματωθεί στις τιμές (priced in). Οι επενδυτές όμως μπορούν να σημειώσουν αυτούς τους συσχετισμούς τώρα και όταν η τάση των τιμών αντιστραφεί να τους εφαρμόσουν από την ανάποδη. Το πρώτο βήμα είναι να κατανοήσουμε τους συσχετισμούς και έπειτα μπορούμε να εφαρμόσουμε τις αποφάσεις μας (market calls) όπως θέλουμε. Για ευνόητους λόγους δεν θα αναφερθώ σε συγκεκριμένες εταιρείες, αλλά σε κλάδους, θα αφήσω κάθε αναγνώστη να κάνει την ανάλυση του ανεπηρέαστος.

Μετά από αυτήν την εξήγηση, ας δούμε λοιπόν ποιοι τομείς επωφελούνται και ποιοι ζημιώνονται από το νέο καθεστώς τιμών πετρελαίου. Οι προφανείς χαμένοι είναι οι πετρελαϊκές εταιρείες, τόσο ιδιωτικές όσο και κρατικές, ειδικά αυτές που δίνουν έμφαση στην Έρευνα και Παραγωγή (upstream). Οι μετοχές τους έχουν χάσει μεγάλο κομμάτι της αξίας τους, ομοίως και τα ομόλογα τους. Προσωπικά θα πρότεινα στους αναγνώστες να μείνουν μακρiά για λίγο χρονικό διάστημα, ακόμα ίσως να μην έχουμε βρει πάτο. Υπάρχουν δύο εξαιρέσεις σε αυτήν την πρόταση, που ίσως ενδιαφέρουν τους επενδυτές που ψάχνουν σταθερό εισόδημα (income) και όχι κέρδη από υπεραξίες. Αυτές είναι οι μετοχές που δίνουν υψηλό μέρισμα (π.χ. oil majors, με προσοχή όμως γιατί αν και τώρα μας διαβεβαιώνουν για το αντίθετο, αν οι τιμές μείνουν χαμηλά για 2-3 χρόνια το μέρισμα θα μειωθεί) και τα ομόλογα που έχουν διορθώσει αρκετά και έχουν σχετικά σύντομη λήξη. Κοντά σε αυτές τις εταιρείες υποφέρουν και οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών σε πετρελαϊκές (oil services). Μάλιστα οι μετοχές αυτές είναι και από τις τελευταίες που θα ανακάμψουν σε ενδεχόμενη άνοδο τιμών (lagging sector), οπότε δεν υπάρχει βιασύνη. Χαμένα επίσης βγαίνουν τα κράτη τα οποία βασίζονται στο πετρέλαιο για τα έσοδα τους για να ισοσκελίσουν το προϋπολογισμό τους. Το νόμισμα τους και τα κρατικά ομόλογα τους έχουν διορθώσει, και θα συνεχίσουν να πέφτουν όσο οι τιμές του πετρελαίου μένουν στα τωρινά επίπεδα. Επίσης, θα πρέπει να πλησιάσουμε με προσοχή στις εταιρείες παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Δυστυχώς, όταν η τιμή του πετρελαίου είναι χαμηλά αυτά τα πρότζεκτ παίρνουν λιγότερη χρηματοδότηση, και για έρευνα και για παραγωγή, γιατί δεν είναι τόσο επείγοντα, το οποίο δεν είναι καλό νέο για το περιβάλλον μακροπρόθεσμα. Σκεπτόμενοι πιο ανοικτά πλέον, οι εταιρείες ειδών πολυτελείας (luxury goods) που έχουν μεγάλη έκθεση στη Ρωσία και στις χώρες του Αραβικού Κόλπου θα δουν σίγουρα τις πωλήσεις τους να μειώνονται και τις μετοχές τους να χάνουν αξία. Τέλος, όσες τράπεζες έχουν δώσει δάνεια σε πετρελαϊκές ίσως δουν την αξία των μετοχών τους να μειώνεται. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα δούμε χρεωκοπίες στον κλάδο των παραγωγών, και οι τράπεζες που έχουν έκθεση θα πρέπει να πάρουν ζημιές.

Στους κερδισμένους μπορούμε να βάλουμε πρώτα απ’όλα τα κράτη που εισάγουν πετρέλαιο. Οι συντηρητικοί επενδυτές μπορούν να εκφράσουν την θετική άποψη τους για αυτές τις χώρες μέσω της αγοράς ενός ETF ή της ισοτιμίας τους απέναντι σε ένα νόμισμα μιας πετρελαιοπαραγωγού χώρας. Επίσης κερδισμένες είναι οι αεροπορικές εταιρείες που βλέπουν τα κόστη τους να μειώνονται δραστικά. Για μερικές από αυτές το κόστος απόκτησης καυσίμων υπερβαίνει το 50% του λειτουργικού κόστους, οπότε η μείωση της τιμής του πετρελαίου έχει άμεση επίδραση στα οικονομικά τους (εκτός να κάνουν hedge, αλλά και αυτό διαρκεί μερικά τρίμηνα μόνο). Οι απλοί καταναλωτές είναι φυσικά κερδισμένοι και θα κοιτάξουν να ξοδέψουν τα χρήματα που αποταμιεύουν σε διάφορα προϊόντα και υπηρεσίες. Κάποιοι θα αγοράσουν μεγαλύτερο αυτοκίνητο, άρα ευνοείται η αυτοκινητοβιομηχανία και οι μετοχές των εταιρειών αυτών. Άλλοι θα ταξιδεύουν περισσότερο, οπότε ευνοούνται τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, άρα θετικά αποτελέσματα για τον κλάδο εστίασης. Μακροπρόθεσμα, ευνοούνται και οι εταιρείες της αεροπορικής βιομηχανίας αφού θα αυξηθούν τα ταξίδια, οι διαδρομές των αερογραμμών, και κατά συνέπεια οι παραγγελίες νέων αεροπλάνων. Κατ’επέκταση όλες οι εταιρείες μεταφορών θα δουν θετικά αποτελέσματα στο ενεργητικό τους, συμπεριλαμβανομένων των ναυτιλιακών που παραδόξως διόρθωσαν απότομα, προσοχή όμως πρέπει να δοθεί στο νόμισμα της χώρας στην οποία είναι εισηγμένες. Σχετικά θετικά είναι και τα νέα για τις εταιρείες παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, αφού μειώνεται το κόστος της καύσιμης ύλης. Οι μετοχές που γενικά δίνουν μεγάλο μέρισμα, ανεξαρτήτως κλάδου εκτός ενέργειας, θα επωφεληθούν από την φυγή των επενδυτών που ψάχνουν μερίσματα από τον κλάδο της ενέργειας. Τέλος, οι βαριές βιομηχανίες θα επωφεληθούν από τη διπλή επίδραση της πτώσης του πετρελαίου και των τιμών των χημικών (που είναι παράγωγα του πετρελαίου).

Εδώ ολοκληρώνεται και το τρίτο άρθρο. Αρχικά, η πρόθεση μου ήταν να γράψω τρία άρθρα για το θέμα, σκεπτόμενος ότι θα είναι υπεραρκετά. Μετά τη δημοσίευση των δύο πρώτων άρθρων όμως έλαβα πολλά email από τους αναγνώστες, με ερωτήσεις σχετικά με τις τιμές αλλά και τον κλάδο της ενέργειας γενικότερα. Το επόμενο άρθρο θα αφιερωθεί σε αυτές τις ερωτήσεις, αφού φαντάζομαι υπάρχουν πολλοί αναγνώστες με τις ίδιες απορίες. Όπως πάντα, επικοινωνήστε μαζί μου και θα προσπαθήσω να απαντήσω όσο πιο λεπτομερώς (και γρήγορα) μπορώ.

Παραπομπές

http://topforeignstocks.com/2015/01/21/which-sectors-are-winners-and-which-are-losers-from-lower-oil-prices/

http://pragcap.com/the-2014-oil-price-slump-7-key-questions

http://share.thomsonreuters.com/assets/newsletters/Inside_Oil/IO_Jan_9_2015.pdf

Morgan Stanley – Low Oil Stimulating Demand; What’s Driving Gold?

http://www.fidelity.com.au/linkservid/98D4A7E6-9D8E-71B6-48406566FF9C1DED/showMeta/0/

Barclays – Warning signs

Barclays – Everybody hurts

* Ο κ. Κυριάκος Μεζόπουλος είναι ναυλωτής στη ΒΡ. Αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Greek Energy Forum, του σύνδεσμου Ελλήνων και Κυπρίων επαγγελματιών στο χώρο της ενέργειας στο Λονδίνο. Οι απόψεις που εκφράζονται εδώ είναι αποκλειστικά δικές του.

k.mezopoulos@greekenergyforum.com

Πηγή: Capital.gr

Category: Ειδήσεις

Comments are closed.

banner ad