Ενεργειακές Καλλιέργειες

Οι ενεργειακές καλλιέργειες περιλαμβάνουν είτε φυτά, καλλιεργούμενα ή αυτοφυή είδη, παραδοσιακά ή νέα, που δεν καλλιεργούνται εμπορικά, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διάφορους ενεργειακούς σκοπούς, όπως για καύση ή συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, για την παραγωγή βιοκαυσίμων (στερεών, υγρών και αερίων), ως πρώτη ύλη για θερμοχημικές διεργασίες όπως πυρόλυση και αεριοποίηση για την παραγωγή μεθανόλης, syngas και πυρολυτικών ελαίων και για βιοχημικές διεργασίες, όπως η ζύμωση για την παραγωγή αιθανόλης ή βιοαερίου. Γενικά, οι καλλιέργειες φυτών, των οποίων τα προϊόντα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας, θεωρούνται ενεργειακές καλλιέργειες.

Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματά τους είναι η σταθερή παραγωγή τους η οποία μπορεί να εξασφαλίσει μεγάλης κλίμακας και μακροπρόθεσμη προμήθεια πρώτης ύλης, με ομοιόμορφα ποιοτικά χαρακτηριστικά, σε μονάδες παραγωγής βιοκαυσίμων και ενέργειας. Ειδικά οι νέες καλλιέργειες παρουσιάζουν σημαντικά υψηλότερες αποδόσεις ανά εδαφική μονάδα σε σχέση με τις συμβατικές.

Τα ενεργειακά φυτά, που μπορούν να αναπτυχθούν στην Ελλάδα, είναι:

Για την παραγωγή βιοντίζελ ο ηλίανθος, η ελαιοκράμβη, η σόγια και άλλα ελαιούχα φυτά (φυτά που περιέχουν ελαιούχους σπόρους). Για την παραγωγή βιοαιθανόλης το γλυκό σόργο, το σιτάρι, ο αραβόσιτος, τα τεύτλα, το κριθάρι, το σιτάρι κ.ά. Για την παραγωγή στερεών βιοκαυσίμων μπορούν να χρησιμοποιηθούν ο ευκάλυπτος, η ψευδακακία, το καλάμι, ο μίσχανθος, η αγριαγκινάρα, το κυτταρινούχο σόργο, το switchgrass και άλλα. Για την παραγωγή αερίων βιοκαυσίμων μπορούν να χρησιμοποιηθούν, ως ενσίρωση, η αγριαγκινάρα, το σόργο, ο αραβόσιτος, η μηδική, κ.ά.

Οι «νέες» ενεργειακές καλλιέργειες είναι είδη με υψηλή παραγωγικότητα σε βιομάζα, ανά μονάδα γης και διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, τις γεωργικές και τις δασικές. Οι γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες διακρίνονται περεταίρω σε ετήσιες και πολυετείς.

Γενικότερα, τα κριτήρια για την τελική επιλογή της κατάλληλης ενεργειακής καλλιέργειας σε μια περιοχή είναι: α) προσαρμογή στις εδαφοκλιματικές συνθήκες, β) ευκολία εισαγωγής στο υπάρχον σύστημα καλλιεργειών, γ) σταθερές αποδόσεις (ποσοτικά και ποιοτικά) ικανές να προσφέρουν ανταγωνιστικό εισόδημα έναντι των παραδοσιακών καλλιεργειών, δ) θετικό ενεργειακό ισοζύγιο εισροών-εκροών, ε) καλλιεργητικές τεχνικές σύμφωνες με την αειφόρο γεωργία, στ) ανθεκτικότητα σε εχθρούς και ασθένειες, ζ) χρήση των υπάρχοντος καλλιεργητικού εξοπλισμού ως έχει ή με μικρές μετατροπές και η) διαθεσιμότητα κατάλληλου γενετικού υλικού (σπόροι, ριζώματα).

Η έρευνα σχετικά με τις ενεργειακές καλλιέργειες στην Ελλάδα ξεκίνησε πρόσφατα, στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. Οι σημαντικότερες ενεργειακές καλλιέργειες που έχουν μελετηθεί και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν επιτυχώς στην Ελλάδα για παραγωγή υγρών και στερεών βιοκαυσίμων είναι οι εξής:

A. Δασικές ενεργειακές καλλιέργειες

B. Πολυετείς γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες

  • Αγριαγκινάρα (Cynara Brauncardunculus L.)
  • Καλάμι (Arundo donax L.)
  • Μίσχανθος (Miscanthus x giganteus GREEF et DEU)
  • Switchgrass, είδος κεχριού (Panicum virgatum L.)

Γ. Ετήσιες γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες

  • Αραβόσιτος (Zea mays L.)
  • Γλυκό και ινώδες σόργο (Sorghum bicolor L.)
  • Ελαιοκράμβη (Brassica napus L, Brassica carinata L. Braun )
  • Ζαχαρότευτλα (Beta vulgaris L.)
  • Ηλίανθος (Helianthus annuus L.)
  • Κενάφ (Hibiscus cannabinus L.)
  • Κριθάρι (Hordeum sativum/Vulgare L.)
  • Σιτάρι (Triticum aestivum L.)

banner ad